Betekenis Pasen

Van oorsprong is Pasen een heidens feest, oftewel een feest van niet gelovigen. Pasen is oorspronkelijk het lentefeest ter ere van de godin van licht en lente: Eastre. Sommigen beweren dat het de godin Ostara betreft. Het is twijfelachtig of deze godin ooit bestaan heeft. Zowel de naam Ostara (Oudengels: Eostre) als de Duitse en Engelse benaming voor Pasen, “Ostern” en “Easter”‘, zijn te herleiden tot het Oergermaanse woord voor het oosten. Op de zondag na de eerste volle maan in de lente is het Pasen. Het feest werd gehouden om de vernieuwing van het leven in de lente te vieren. Daarom zijn vruchtbaarheidssymbolen, zoals hazen en eieren, erin opgenomen. Pasen is dus oorspronkelijk geen godsdienstig feest.

Later heeft Pasen voor gelovigen een eigen betekenis gekregen die overigens wel aansloot op de oorspronkelijke betekenis. De godsdienstige betekenis van Pasen is de viering van de opstanding van Jezus Christus. In bijna alle landen in de wereld wordt Pasen gevierd. Maar de manier waarop Pasen wordt gevierd, is voor ieder land verschillend. Spiritueel gezien is het Paasfeest het feest van spiritueel ontwaken. Net zoals in het voorjaar de hele schepping ontwaakt en overal nieuw leven ontstaat. Zo is het Paasfeest symbool voor een spiritueel ontwaken. In het grote spirituele plan van God gaat de spirituele ontwikkeling van de mensheid ook door seizoenen.

Joodse oorsprong
Van oorsprong is het Paasfeest een Joods feest waarbij de Joden vierden dat ze uit de slavernij uit Egypte werden bevrijd. In de nacht dat ze werden bevrijd moesten ze een lammetje slachten en het bloed op de deurpost smeren. De engel des verderfs zou dan bij hen voorbijgaan en alleen bij de Egyptenaren de eerstgeborene doden. Het Hebreeuwse woord Pesach (Pasen) betekent dan ook letterlijk: voorbijgaan zonder aan te raken. Vandaar ook het Engelse Pass-over voor Paasfeest.

Christelijke betekenis
Jezus wordt door de Christenen gezien als de vervulling van het Joodse Paasfeest. Jezus is het Lam Gods dat de zonde der wereld wegneemt. Jezus is het spirituele Paaslam. Door het bloed van Jezus, het Lam aan te brengen op ons leven, gaat het oordeel aan ons voorbij en komen we vrij van de slavernij aan het aardse leven. Het Paasfeest is het feest van de opstanding van Jezus uit de dood waardoor ook wij door het geloof in Jezus mogen opstaan uit de spirituele dood en nieuw goddelijk leven ontvangen vanuit de herstelde relatie met God.

De viering van het Paasfeest is zowel in het Oude als in het Nieuwe Testament het centrum van waaruit de samenhang van de Schrift gezien kan worden. Het Paasfeest is het centrum van ons geloof, dat het een overwinning is op de dood.
Het Paasfeest is het oudste christelijke feest dat wij kennen. En dus zijn van het Paasfeest belangrijke impulsen uitgegaan voor de ontwikkeling van de feestkalender in het algemeen. Voor dit feest zijn verschillende namen gangbaar: Pascha, Pasen en Paasfeest. Men stelt voor, om Pascha de Griekse versie van Pesach, voor het joodse feest te gebruiken, terwijl men Pasen en Paasfeest voor het christelijk feest zou moeten handhaven.

De vroege christenen moeten ook het Joodse Pascha gevierd hebben, maar die viering is nu praktisch geheel verdwenen. Op het Concilie van Nicéa in 325 werd eveneens de ontkoppeling van Pesach en Pasen aanvaard. De gemeenschappelijke paasdatum van de kerk is een duidelijke afgrenzing tegen het joodse Pascha. De viering van Pasen in de christelijke gemeente heeft wortels in het Nieuwe Testament, maar de precieze ontwikkeling van het feest ligt in het duister. Voor ons gevoel moet Paasfeest vanaf Jezus’ opstanding uit de dood, toch jaarlijks gevierd zijn. De werkelijkheid is bepaald genuanceerder geweest. Pasen blijkt niet eerder dan in de eerste helft van de tweede eeuw als jaarlijks terugkerend feest te worden gevierd, en daarbij wordt niet in de eerste plaats Jezus’ opstanding maar vooral zijn dood herdacht.

Deze nadruk op de dood van Jezus, en van hieruit op Zijn opstanding, horen wij Melito van Sardes leggen in een paaspreek rond het jaar 165, wanneer hij het woord “pascha” verbindt met het Griekse werkwoord “paschein”, dat “lijden” betekent. Melito echter tekent het lijden van Jezus niet gescheiden van Zijn verheerlijking, zoals in latere tijden Goede Vrijdag van de paasmorgen wordt losgemaakt, om daarmee tot een zelfstandige gedenkdag uit te groeien.
De oudst bekende viering van een jaarlijks Paasfeest op de eerste dag van de week valt inderdaad op de zondag die volgt op de veertiende van de maand Niesan.
Op het Concilie van Nicéa wordt om motieven van verlangde eenheid van de christenen besloten, dat de paasdatum voortaan zal zijn op de eerste zondag na de eerste volle maan na de lente-nacht-evening (globaal gesproken: 21 maart).
Het gaat voortaan dus om een drievoudige berekening: de datum van de paasviering heeft te maken met de zeven-dagen-week, met de maancyclus en met het zonnejaar.

Een ander gebruik met Pasen zijn de paasvuren. De ontstaansperiode hiervan is onbekend. De bedoeling van de vuren is het verjagen van de demonen van de winter. In het oosten van Nederland en het aangrenzende westen van Duitsland, het woongebied van de Saksen, is dit gebruik nog altijd een levendig onderdeel van Pasen. De paashaas en paaseieren illustreren goed hoe voorchristelijke elementen opduiken in de christelijke riten. Zo worden paaseieren opgehangen in de bomen, hetgeen een overblijfsel is van de heilige-boom cultus uit de Germaanse traditie. Deze symbolen ziet men ook in andere lentefeesten zoals Beltane en feesten van regeneratie die aanmerkelijk ouder zijn dan de christelijke versie, maar waar deze laatste wel op steunt. Zo is er ook de oude symboliek van de mythe van Adonis, een jaarlijks stervende en herrijzende god. Als zijn geliefde werd Aphrodite, de godin van de liefde, genoemd.

Ik wens je een vrolijk Pasen!

Indien er behoefte bestaat voor het stellen van vragen, mail me gerust. Ook als je meer over een bepaald onderwerp wilt weten hoor ik graag van je.

Warme groet,
Amanda

Gepubliceerd door

Amanda

Mijn naam is Amanda en ik ben 41 jaar jong. Bloggen doe ik over zaken met betrekking tot welzijn en spiritualiteit die mij op dat moment bezig houden. Neem ook eens een kijkje op mijn website www.amandala.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *